Tag: planowanie nauki

  • Jak uczyć się, kiedy NIE MASZ czasu?

    Jak uczyć się, kiedy NIE MASZ czasu?

    Jeśli masz wymagające studia, łączysz być może naukę z pracą, wychowywaniem dzieci, obowiązkami domowymi i masz wrażenie, że naprawdę brakuje Ci czasu na naukę, to mam dla Ciebie dwie wiadomości. Jedna jest dobra, a druga zła.

    Zła jest taka, że absolutnie nie możesz sobie pozwolić na to, żeby marnować czas, który masz, na jakieś nieskuteczne sposoby. A dobra jest taka, że być może wcale nie potrzebujesz aż tak dużo czasu, jak Ci się wydaje.

    Nazywam się Dorota Filipiuk. Jestem trenerką mózgu. Przeszkoliłam ponad 50 000 osób, a w Akademii Geniusza + AI pomagam ludziom zdawać nawet najtrudniejsze egzaminy. Dzisiaj chcę Ci pokazać, jak może wyglądać bardzo prosty, ale skuteczny sposób nauki, kiedy tego czasu bardzo Ci brakuje.

    Wolisz oglądać niż czytać? Obejrzyj odcinek, w którym pokazuję, jak znaleźć czas na naukę mimo wielu obowiązków. Dowiesz się też, jak wykorzystać ten czas, aby uczyć się skuteczniej i osiągać lepsze rezultaty.


    Jak znaleźć czas na naukę? Zacznij od rezultatu, a nie od liczby godzin

    Zacznijmy od rzeczy, która według mnie jest bardzo często pomijana. Kiedy rozmawiam z moimi kursantami, oni bardzo często mówią mi coś takiego: „Powinnam czytać więcej książek, powinnam przerabiać więcej kursów, powinnam się więcej uczyć, chociaż tę godzinę dziennie sobie znaleźć”.

    I zwróć uwagę, co łączy te wszystkie trzy zdania. My cały czas mówimy o czynności, a nie o rezultacie, który chcemy osiągnąć.

    To jest ogromna zmiana w myśleniu, bo możemy sobie czytać dziesiątki książek o koncentracji i tak naprawdę nic nie zrobić, aby rzeczywiście tę koncentrację mieć lepszą. Możemy przerobić kilka kursów trenerskich i nadal wcale nie umieć świetnie występować na scenie. Możemy przez miesiące oglądać tutoriale o tym, jak wykorzystywać sztuczną inteligencję w swojej pracy czy w nauce, i nadal nic z tym nie robić.

    Dlatego szczególnie kiedy masz mało czasu, musisz koniecznie zmienić to podejście. Tobie nie zależy na tym, aby po prostu przerabiać materiał, oswajać oczy z tekstem czy przechodzić przez kolejne lekcje. To nie o to chodzi w nauce.

    Powinniśmy myśleć o zdobywaniu nowej umiejętności trochę tak, jakbyśmy realizowali jakiś projekt.

    Nauka jako projekt – czego konkretnie chcesz się nauczyć?

    Weźmy taki przykład. Chcesz efektywnie przekazywać swoją wiedzę innym? Jesteś ekspertem, chcesz być trenerką, trenerem. Możesz sobie powiedzieć: „Chcę przerobić 30 lekcji kursu trenerskiego”, albo możesz też powiedzieć: „Chcę przygotować 20-minutowe wystąpienie, które będzie po prostu rewelacyjne, aż ludziom szczęki opadną na podłogę”.

    I to naprawdę, zaufaj mi, kompletnie zmienia sposób myślenia. Zamiast myśleć o tym, ile mam lekcji obejrzeć, muszę się skoncentrować na tym, czego mam się tam nauczyć.

    Muszę się zastanowić, w jaki sposób zrobić dobre otwarcie. Jak przygotować materiały czy na przykład prezentację, tak aby wzmacniała koncentrację, a nie ją zabijała, tak jak to robi większość osób. W jaki sposób mam mówić, aby wzbudzać ciekawość, żeby ludzie dosłownie spijali mi słowa z ust? Jak to wszystko zrobić?

    I teraz zobacz, że moja nauka będzie wyglądała zupełnie inaczej niż nauka osoby, która chce po prostu odhaczyć kolejną lekcję.

    Może się też okazać, że w danym kursie, kiedy chcę się skoncentrować na tym, żeby świetnie wystąpić na scenie, każda informacja nie będzie identycznie ważna.

    Dlaczego o tym mówię? Bo kiedy masz mało czasu, uczenie się wszystkiego z identyczną intensywnością może sprawić, że zabraknie Ci czasu na naprawdę kluczowe rzeczy.

    Nie jest więc ważna tylko ilość czasu, jaką mamy, ale też umiejętność zarządzania wiedzą, którą chcemy zdobyć.

    I teraz bardzo ważne, bo zaraz odezwą się osoby: „No tak, ale przecież ja chcę się po prostu uczyć, żeby więcej wiedzieć, żeby zaspokajać ciekawość dla czystej przyjemności”.

    Oczywiście, że tak. Ja też to cały czas robię. Natomiast jeśli chcesz zdać bardzo trudny egzamin, świetnie nauczyć się języka, awansować czy się przebranżowić, to takie oswajanie oczu z tekstem i przeglądanie różnych materiałów, bo może coś przy okazji wpadnie do głowy, naprawdę nie jest dobrym pomysłem.


    Jak podzielić naukę na mniejsze części?

    Kiedy myślimy o nauce jak o projekcie, zmienia się też nasze podejście do tego, jak podzielić materiał.

    Wyobraźmy sobie, że nasz projekt to budowanie świetnego zamku z klocków Lego. Czy to oznacza, że jeśli chcę zbudować ten zamek, muszę usiąść na 16 godzin i wszystko zbudować za jednym razem?

    Nie. Mogę jednego dnia zbudować wieżę, drugiego dnia mur, trzeciego dnia jeszcze jakiś kolejny element. Dobudowywać poszczególnymi klockami całą moją budowlę, a później cieszyć się z tego, że mam pewien rezultat.

    I dokładnie tak samo powinniśmy podchodzić do nauki: wypisać sobie, czego konkretnie mam się nauczyć. Co chcę wiedzieć na przykład o wystąpieniach, analizie danych czy angielskim?

    Jakie konkretnie umiejętności sobie wypiszę? Zamiast koncentrować się tylko na tym, co chcę przerabiać w książce, zobaczę, czego tak naprawdę potrzebuję, żeby zdobyć daną umiejętność, zdać konkretny egzamin bądź mówić biegle w danym języku.

    Kiedy już mamy w głowie to, że musimy się skoncentrować na rezultacie i warto podzielić go na mniejsze klocki, zastanówmy się, kiedy będziemy budowali. Czyli jak znaleźć czas w swojej dobie na to, żeby zacząć się uczyć.


    Brak czasu na naukę czy zmęczenie i chaos?

    Tutaj bardzo ważne jest pewne rozróżnienie.

    Część osób, która do mnie przychodzi, mówi: „Słuchaj, ja chciałabym w poniedziałki usiąść do tej nauki, ale jestem po prostu tak wyczerpana, że nie dam rady. Zasypiam”.

    Oczywiście, że wtedy nie siadaj. Absolutnie nie zachęcam Cię do rezygnowania z czasu wolnego i wypoczynku, bo musisz się uczyć.

    Twój mózg i tak nie będzie dobrze przyswajał tych informacji. Wymęczony, przemęczony, przebodźcowany mózg nie uczy się tak dobrze jak taki, który jest wypoczęty i chętny do zdobywania wiedzy.

    Podobnie, jeśli przychodzi do mnie osoba i mówi: „Chciałabym się nauczyć, jak występować na scenie czy jak prowadzić świetne szkolenie, ale nie wiem, za co mam się zabrać. Tutaj jakąś książkę kupiłam, tutaj coś przejrzałam, pooglądałam coś na YouTubie, ale nadal nie wiem, jak mam to zrobić”.

    To jest zupełnie inny problem. To problem organizacyjny. Problem tego, że nie wiemy, co konkretnie mamy wykonać.

    A jeszcze inny problem jest wtedy, kiedy mam już kupiony kurs, mam wszystko przygotowane, ale mówię, że nie mam czasu. Po prostu nie wiem, kiedy mam sobie to przerobić.

    Tutaj wiele rzeczy możemy zrobić, bo jeśli chodzi o zarządzanie sobą w czasie, nie mówimy o tym, że jakąś magiczną różdżką dodamy sobie nagle kilka godzin w ciągu tygodnia.

    Myślimy o tym, jak nauczyć się zarządzania sobą w tych 24 godzinach, których rozciągnąć się nie da, aby znaleźć czas na to, czego potrzebujemy.


    Jak wygospodarować czas na naukę w ciągu tygodnia?

    Jeśli nie jesteś osobą, która siedzi i zastanawia się: „Ludzie, co ja mam teraz robić?”, to oczywiście, że kiedy nagle postanowisz sobie przerabiać kurs przez trzy godziny tygodniowo czy uczyć się czegokolwiek, ten czas magicznie nie znajdzie się w Twoim tygodniu.

    Wiem, że to może wydawać się oczywiste, ale ludzie tak często myślą, że po prostu jakoś to się wydarzy. To się nie wydarzy.

    Musimy przeanalizować nasz kalendarz i zobaczyć, czy jakieś czynności możemy robić trochę mniej. Może jednak trochę mniej oglądać Netflixa albo siedzieć na social mediach?

    Zamiast scrollować Instagram, być może w ciągu tych 15 minut mogę przerobić fiszki.

    Spójrz w statystyki swojego telefonu i sprawdź, ile czasu spędzasz w social mediach. Czy to rzeczywiście czas, który daje Ci realny odpoczynek i satysfakcję?

    Z czego możesz zrezygnować lub co możesz wydelegować?

    Druga rzecz, którą możemy zrobić, jeśli chodzi o zarządzanie sobą w czasie, to zastanowić się, czy z części czynności mogę zrezygnować albo je wydelegować.

    Może wydeleguję je w taki sposób, że na przykład zamówię sobie catering jakiegoś dnia, bo nie jestem w stanie połączyć nauki, obowiązków i gotowania?

    A być może zobaczę, czy mogę jakoś inaczej tym zarządzić. Na przykład zawekuję sobie w niedzielę tyle słoików, że wystarczy mi na cały tydzień, albo będę stosowała różne takie triki.

    Ja na przykład miałam taki sposób, że kiedy jadłam strączki, zawsze gotowałam kilogram ciecierzycy albo kilogram fasoli. Następnie dzieliłam je na małe porcje i mroziłam.

    Dzięki temu później, kiedy przygotowywałam jakiś sos, wystarczyło wyciągnąć porcję z zamrażarki, wrzucić i miałam obiad gotowy w 15 minut.

    Jak wykorzystać krótkie przerwy na naukę?

    Trzecia rzecz: czy być może mam jakieś powtarzalne, nawet krótkie fragmenty czasu?

    Na przykład w poniedziałki zaczynam trochę później pracę czy naukę, a we wtorki muszę przejechać z jednego końca miasta na drugi. Jestem wtedy w pociągu, tramwaju czy metrze przez 20 minut i mogłabym ten czas jakoś wykorzystać.

    Da się na te nasze klocki znaleźć trochę czasu i zastanowić się, co mogę z nim zrobić.

    I bardzo ważna rzecz: jeśli już znajdziesz te przestrzenie, warto zapisać to w bardzo prostym zdaniu:

    KIEDY [coś zrobisz], WTEDY [zrobisz konkretną rzecz].

    Kiedy na przykład skończę w poniedziałek śniadanie, wtedy odpalam na 30 minut kurs, który już sobie kupiłam.

    A we wtorek, kiedy jadę między uczelniami czy mam jakiś 20-minutowy przejazd, przerabiam fiszki, żebym nie zapomniała tego, czego się nauczyłam. System powtórkowy jest niezwykle ważny, abyśmy w ogóle zapamiętywali informacje na zawsze.

    Koniecznie sprawdź też mój materiał o tym, jak uczyć się, aby zapamiętywać wiedzę na stałe.


    Jak dopasować zadania do czasu, który masz na naukę?

    Ważne jest przeanalizowanie swojego tygodnia. Nie zawsze muszę uczyć się 20 minut każdego dnia, bo czasami będzie to 15 minut, czasami pół godziny, a czasami na przykład godzina.

    I super, jeśli do tych odcinków czasu znajdę konkretne zadania.

    Jeśli mam pół godziny, przerabiam na przykład jeden kurs. Jeśli mam godzinę, siadam i rozpisuję swoje wystąpienie. A jeśli mam 15 minut, powtarzam fiszki.

    Mogę też dołączyć do tego różne sposoby nauki.

    Pamiętaj, że 40 minut to nie jest cel Twojej nauki. To są zasoby, którymi dysponujesz, żeby ten cel osiągnąć.

    Ten sposób myślenia jest dla mnie naprawdę bardzo ważny, dlatego że nauki nigdy nie powinniśmy mierzyć w jednostkach czasu. Tego się w ten sposób nie robi.

    Jedna osoba będzie siedziała nad czymś 100 godzin i wcale nie oznacza to, że będzie się dużo lepiej na czymś znała niż osoba, która siedziała nad tym połowę czasu.

    I nie dlatego, że ta druga jest zdolniejsza albo ma jakiś niezwykły talent czy predyspozycje, tylko dlatego, że sposób, w jaki się uczymy, jest ogromnie ważny.

    Dlaczego dłuższa nauka nie zawsze daje lepsze efekty?

    Jedna osoba może po prostu siedzieć, czytać wielokrotnie to samo, podkreślać i przepisywać informacje z książki do zeszytu. Ma wtedy poczucie: „Jejku, siedziałam trzy godziny, naprawdę się świetnie uczyłam”.

    A druga osoba ma rozpisany plan nauki i wie, w jaki sposób zacząć sesję. Robi odpowiedni przegląd, pracuje z notatkami, robi odpowiednie notatki i buduje swój system powtórkowy.

    Wie też, w jaki sposób zakończyć sesję nauki, żeby lepiej zapamiętać. Może siedzieć połowę tego czasu, nie tracić go na nieskuteczne metody i wykorzystać to, jak tak naprawdę pracuje mózg.

    Nagle okazuje się, że osoba, która siedziała trzy godziny, dużo mniej zapamiętała i dużo gorzej skorzysta z tej wiedzy niż ta, która siedziała godzinę.

    Warto przy tym pamiętać, że nie każdej umiejętności da się nauczyć w 15 minut.

    Chodzi o to, że możemy naprawdę dużo efektywniej korzystać z naszego cudownego mózgu, jeśli wiemy, jak on pracuje.

    Nie chcę więc, aby sztywno trzymać się konkretnej liczby minut – czy to będzie 15, czy 20 minut, nie ma aż takiego znaczenia.

    To pewna strategia, którą sobie rozpisujemy, żeby nauka nie wyglądała w taki sposób, że uczysz się czegoś, co po prostu wpadnie Ci w ręce w wolnym czasie.

    Później mamy takie poczucie: „Uczyłam się, coś tam sprawdzałam, ale tych efektów cały czas nie ma”. No i nie może być. Po prostu nie może być.


    Jak uniknąć chaosu i nie tracić czasu na szukanie materiałów?

    Jeśli mamy problem z chaosem, z tym, że nie wiemy, za co się zabrać, to też jest bardzo ważna rzecz.

    Bardzo dużo osób ma czas na naukę, ale później 10–15 minut traci na szukanie materiałów i zastanawianie się, za co właściwie powinny się zabrać.

    „Chcę super występować na scenie, ale nie wiem, czego mam się nauczyć. Nie wiem, co jest mi potrzebne. Nie mam pojęcia, jakie umiejętności są tutaj ważne, jak mam się za to zabrać i od czego zacząć”.

    Brak tej wiedzy uniemożliwia nam uczenie się i tak naprawdę przepalamy swój czas.

    Jeśli masz pół godziny na naukę, a 15 minut zastanawiasz się, od czego zacząć, to oczywiście nie jest kwestia czasu. To kwestia organizacji i tego, że mamy chaos.

    Dlatego bardzo ważne jest, żebyśmy najpierw odrobili zadanie, o którym wspomniałam wcześniej, czyli podzielili dany projekt, dane zadanie na małe części.

    Później super, jeśli możemy znaleźć eksperta w swojej dziedzinie, który nas poprowadzi.

    Czasami jest to książka, jeśli nie masz pieniędzy. Jeśli masz trochę więcej pieniędzy, niech to będzie kurs. A jeśli masz dużo pieniędzy, super, jeśli będzie to mentor, osoba, która będzie z Tobą pracowała indywidualnie.

    Możesz mieć wtedy najlepsze efekty, jeśli oczywiście znajdziesz odpowiednią osobę.


    Co zrobić, kiedy plan nauki się posypie?

    A co, jeśli Twój plan się posypie?

    Tydzień było pięknie, drugi tydzień było pięknie, a w trzecim nagle okazuje się, że masz stresujący czas w pracy, za dużo rzeczy na uczelni i do tego wzięło Cię przeziębienie.

    Bardzo często widzę u ludzi takie poczucie, że wszystko na nic. Po prostu cały plan się posypał.

    Ale wróćmy do naszych klocków.

    Czy to, że nie budowałam dzisiaj nic z klocków, oznacza, że cała moja budowla, która już tam jest przygotowywana, się posypała i zniknęła?

    Nie. Ona nadal tam jest. Czasami muszę do tego wrócić, czasami zastanowić się, gdzie skończyłam, ale nadal tam jest.

    Jak kończyć sesję nauki, żeby łatwiej do niej wrócić?

    Dlatego bardzo Cię zachęcam do tego, aby każdą sesję nauki kończyć zapisaniem sobie, od czego zacznę kolejną.

    Na przykład: „Zrobiłam to i to. Na kolejnej sesji dowiedz się tego i tego. Odpowiedz na takie i takie pytanie, poszukaj tego i tego, bo teraz się nad tym zastanawiałam. Ale już minęło pół godziny, muszę lecieć dalej, dziecko się obudziło, mam autobus”.

    Idealnie, jeśli jestem już przygotowana na to, że kiedy znowu będę miała 15, 20 czy 30 minut, wiem, od czego zacząć i w którym punkcie skończyłam.


    Nie licz godzin nauki. Skup się na wiedzy i umiejętnościach

    Chciałabym, aby po przeczytaniu tego artykułu w Twojej głowie została taka myśl, że nie chodzi o to, żebym codziennie siedziała przez godzinę czy dwie i się uczyła. Żebym po prostu przerabiała kolejne kursy i czytała coraz więcej książek, bo to nie o to chodzi.

    Chodzi o to, żeby mieć w głowie rezultat: „Chcę się przebranżowić. Czego potrzebuję, żeby zdobyć tę umiejętność? Jakiej konkretnie wiedzy, jakich konkretnie umiejętności? Jak mam to zdobyć?”.

    Jeśli mam mało czasu, zastanawiam się, jakie klocki mogę sobie poukładać. Super, jeśli nauczę się zarządzania sobą w czasie i zastanowię się, gdzie mogę go zarezerwować.

    Tak, żebym zawsze mogła sobie wpisać, że jeśli robię coś, to robię coś konkretnego.

    Jak ja wykorzystuję krótkie chwile na naukę?

    U mnie wygląda to na przykład tak, że codziennie wieczorem idę naświetlać się czerwonymi lampami i w tym czasie po prostu przerabiam fiszki z angielskiego.

    To jest taki moment, kiedy ja sobie to robię. Jeśli chcesz wiedzieć, jak robić takie fiszki, sprawdź mój poradnik na ten temat.

    Ale też raz w tygodniu mam rozmowy z native speakerem. Chodzi mi o to, żebym mogła rozmawiać naturalnie, bo w mojej pracy przede wszystkim czytam i słucham języka angielskiego, ale nie mam okazji do tego, żeby mówić.

    Dlatego rezerwuję sobie tę godzinę tygodniowo, żeby chociaż troszeczkę porozmawiać. I to się już dzieje od trzech lat.

    Podobnie robię z innymi projektami. Jeśli chcę się nauczyć nowych umiejętności związanych ze sztuczną inteligencją, szkicowania czy malowania obrazów, dokładnie w ten sposób działam.

    Mimo że też przyznam, że tego czasu zawsze mi gdzieś brakuje.

    Chcę Cię zachęcić do takiego podejścia: czego konkretnie chcę się nauczyć, co chcę dzięki temu potrafić i jaki kolejny element mogę zbudować z czasu, którym naprawdę dysponuję?

    Bo być może dzisiaj masz tylko 15 minut, jutro możesz nawet nie mieć tego czasu wcale, ale w sobotę być może uda Ci się znaleźć pół godziny.

    Tylko Ty wiesz, gdzie jesteś na tej drodze. Ty wiesz, czego Ci jeszcze brakuje. Ty widzisz, co tam się dzieje.

    Chodzi mi o to, abyśmy nie kolekcjonowali godzin spędzonych nad książkami. Chodzi mi o stopniowe budowanie wiedzy i umiejętności, które są dla Ciebie ważne.

    Bardzo mnie ciekawi, czego Ty chcesz się nauczyć. Jaka umiejętność, jaka wiedza dzisiaj pomogłaby mi w życiu? Co spowodowałoby, że na przykład moje zarobki wzrosną o 20%? Albo jeśli studiujesz, co od razu pomogłoby mi dostać dobrą pracę po studiach?

    To są pytania, na które powinniśmy sobie zawsze znaleźć odpowiedź.


    Jak uczyć się efektywniej bez stresu i zarywania nocy?

    A jeśli chcesz dowiedzieć się, w jaki sposób uczyć się efektywniej – bez ciągłego stresu, zarywania nocy i wkuwania – zapraszam Cię bardzo serdecznie na bezpłatne szkolenie. Pokażę Ci na nim skuteczny trik pamięciowy, opowiem, jakich błędów unikać i jak zbudować swój system nauki, aby wycisnąć z tej godziny jak najwięcej.

    Zapiszesz się na nie tutaj.